Dünyada artan obezite nedeni ile baş suçlu ilan edilen tatlılardan her ne kadar elimizi çekmeye çalışsak da, bu konuda başarıya ulaşmamız aslında o kadar da kolay değil.

İnsan damağının en çabuk alıştığı ve en çok aradığı tat olan tatlılar, aslında hayatımızın vazgeçilemeyen lezzetleri arasında yer alıyor. Türk kültüründe ise tatlıların ayrı bir yeri ve önemi var. Tatlı yiyip tatlı konuşarak sohbetlerimize neşe, damağımıza keyif katarken tüm kutlamalarımızda, buluşmalarımızda ve sosyal yaşantımızın büyük bir bölümünde onu en başa alıyoruz.

Şişmanlık tartışmaları, gündemde hep en üst sıralarda yer alıyor. Tatlılar ise neredeyse bütün sağlık sorunların sebebi olarak gösteriliyor. Peki tatlılar gerçekten bu kadar suçlu ve bizlere bu kadar düşman mı? Yoksa yanlış seçimlerimiz ve yanlış alışkanlıklarımız nedeni ile artan kilolarımıza bir suçlu mu arıyoruz?

Sağlıklı ve yüksek kaliteli bir yaşam ve sağlıklı beslenme alışkanlıkları içinde de tatlılara yer vermek mümkün. Fakat tükettiğimiz tatlıların çeşitleri konusunda bilinçli olmamız gerekiyor. Sütlü tatlılar ise sağlıklı tatlılar arasında en üst sırada yer alıyor. Yani canımız tatlı bir şeyler istediğinde bizlere dost olan, masum sütlü tatlılara yönelmemiz gerekiyor.

Bir süt ürünü olarak değerlendirilebilecek sütlü tatlılar, birçok özelliği ile diğer tatlı çeşitlerine göre sağlıklı ve avantajlı. Sütlü tatlıların diğer tatlılara nazaran sağlıklı olmasının sebepleri ise saymakla bitmiyor.

Sütlü tatlılar, daha düşük enerjilidir: Sütten yapılan tatlıların tamamının enerji içeriği diğer tatlı çeşitlerine göre daha düşüktür. Çünkü sütlü tatlılar diğer tatlı çeşitlerine göre daha az yağ ve daha az şeker içerirler. Üretim esnasında ekstra yağ eklenmemesinden ötürü yağ içerikleri sadece sütün içerdiği yağdan gelir. Bunların dışında sütlü tatlıların un içerikleri yok denecek kadar az olduğundan ötürü enerji içerikleri de daha düşüktür.

Sütün içinde bulunan karbonhidrat değerlidir: Sütün içerisinde yer alan başlıca karbonhidrat laktozdur. Laktoz; glikoz ve galaktoz denilen basit şekerlerden oluşmuş bir karbonhidrat türüdür. Galaktoz, sinir sistemi için önemli bir bileşiktir, çünkü sinir hücrelerinin oluşumunda yer alır. Doğanın bir mucizesi olan sütte bulunan laktoz aynı zamanda sütte ve süt ürünlerinde yüksek miktarda bulunan kalsiyumun vücutta daha kolay kullanılmasını sağlar. Laktoz kimi insanlarda sindirim sorunlarına neden olabilir. Laktoz intoleransı adı verilen bu durumda kişilerin fermante edilmiş süt ürünleri olan yoğurt ve ayran gibi ürünlere yönelmesi gerekir.

Protein içeriği ve kalitesi daha yüksektir: Sütlü tatlılar iyi birer protein kaynağı iken diğer tatlı çeşitlerinde protein miktarı oldukça düşüktür. Süt, sağlıklı beslenmede önemli yeri olan hayvansal protein açısından oldukça zengindir ve süt ürünleri kişilerin günlük protein ihtiyacının karşılanmasında önemli rol oynayan besin kaynaklarıdır. Ayrıca sütte bulunan proteinler, vücutta yüksek oranda ve verimli bir şekilde kullanılabilirler.

Sütlü tatlılar A vitamininden zengindir: Süt, A vitaminin önde gelen kaynaklarından biridir. Hayvansal kaynaklı besinlerde bulunan A vitamini vücutta başka formlara dönüştürülmesine gerek duyulmadan kullanılırken, bitkisel besinlerde A vitamini öncüsü olan maddelerin vücutta A vitaminine dönüşmesi gerekir. A vitamininden zengin diğer hayvansal kaynaklı besinlerin (sakatatlar gibi) çeşitli nedenlerden ötürü, sağlıklı beslenmenin içerisinde sıklıkla yer almaması gerekliliği nedeniyle süt ve süt ürünleri, günlük A vitamini ihtiyacının karşılanması açısından da önem taşır. A vitamini, gözle ilgili işlevlerin sağlıklı bir şekilde sürdürülmesinde, büyüme ve gelişmede, kemik büyümesinde, cinsel sağlığın sürdürülmesinde önemli roller oynar. Bunun dışında süt ürünleri, A vitamini içeriği nedeni ile deri bütünlüğünü sağlamada bizlere destek olur ve mikropları bedenimizden uzak tutarak enfeksiyonlara yakalanma riskimizi azaltır.

Sütlü tatlılar Riboflavin (B2) vitamininden zengindir: Süt ve süt ürünleri, riboflavin vitamininin en iyi besinsel kaynaklarındandır. Riboflavin vitamini, vücudumuzda sürdürülen enerji üretiminin aksamadan devam edebilmesi için gereklidir. Çünkü vücudumuzda enerji üretimi sırasında oluşan reaksiyonları hızlandırıcı veya reaksiyon maddelerini taşıyıcı olarak görev yapar. Bunların dışında riboflavinin bağışıklık sistemi üzerinde de bazı etkileri olduğu bilinmektedir. Çünkü yetersizliğinde bağışıklık sistemi güçsüzleşir.

Sütlü tatlılar, kalsiyum mineralinden zengindir: Bebeklik ve çocukluk çağında kemiklerin büyümesi ve gelişmesi, yetişkinlik döneminde ise kemiklerde bulunan mineral yoğunluğunun devamlılığını sağlaması açısından kalsiyum önemli bir mineraldir. Kemik ve diş sağlığı açısından önemli rolü olan bu mineralin eksikliğinde osteoporoz (kemik erimesi) ve osteomalasia (kemik yumuşaması) gibi sağlık sorunları ortaya çıkar. Sanılanın aksine kalsiyum sadece kemik sağlığı üzerinde etkili değildir. Kanama durumlarında kanın pıhtılaşmasını sağlayan, hücre faaliyetlerini düzenleyen, kaslarımızın kasılmasını sağlayan ve sinir iletimini gerçekleştiren de kalsiyum mineralidir. Günlük kalsiyum ihtiyacının karşılanmasında süt ürünleri çok önemli yer tutar çünkü süt ve süt ürünleri kalsiyum mineralinin en iyi besinsel kaynaklarıdır. Yapılan son bilimsel araştırmalar, kalsiyum mineralinin zayıflama için de gerekli olduğunu göstermektedir. Kalsiyumu yetersiz alan kişilerin kilo vermesi zorlaşmaktadır.

Sütlü tatlılar, fosfor mineralinden zengindir: Süt ve süt ürünlerinde kalsiyuma bağlanmış şekilde bulunan bir mineral daha vardır ki bu mineral de fosfordur. Kemik ve diş sağlığında en az kalsiyum kadar önemli görevleri olan fosfor minerali, vücutta enerji oluşumunda ve çeşitli bileşiklerin sentezinde de kullanılır. Hücre bütünlüğünü sağlayan hücre zarının da ana bileşenlerinden biri gene fosfordur.

Sütlü tatlılar, yanmış yağiçermez: İnsan sağlığını tehdit eden, kalp ve damar hastalıkları ve bazı kanser türlerine yakalanma riskini arttıran yanmış yağlar sütlü tatlıların içeriğinde yer almaz. Bu nedenle de diğer tatlı türlerine göre daha sağlıklıdırlar.

Sütlü tatlılar, besin kalitesi açısından değerlidir: Karbonhidrat, yağ, protein, vitamin ve mineral içerikleri nedeni ile sütlü tatlılar besin kalitesi yüksek tatlıların başında gelir.

Sütlü tatlılar, yeterli, dengeli ve sağlıklı bir beslenme tarzına olanak sunar: Sütlü tatlılar, içerdikleri besin öğeleri ile yeterli, dengeli ve sağlıklı bir beslenme tarzının içerisinde rahatlıkla yer alabilecek tatlı türleridir. Pastörize sütten hazırlanmış, hiçbir katkı maddesi içermeyen sütlü tatlılar çocuklar, gebeler, emzikliler gibi beslenme açısından risk taşıyan grupların da tüketebileceği en sağlıklı tatlılar arasında yer alır.

SÜTLÜ TATLILARIN MENÜLERDEKİ YERİ

• Süt tüketimi az olan ve kilo almakta zorluk çeken çocukların beslenme düzeninde yer alabilirler.
• Gebelerin artan enerji ihtiyacının karşılanmasında gebelere destek olabilirler.
• Emziklilik dönemi için en uygun tatlı seçeneÄŸini oluÅŸtururlar.
• Özelliklerinden ötürü yaÅŸlıların tüketimine de uygundurlar.
• SaÄŸlıklı yetiÅŸkinlerin beslenme düzeninde yer alabilirler. Yeterli ve dengeli olmaları nedeni ile saÄŸlıklı bir ara öğün olabilirler.
• Zayıflama diyeti uygulayan kiÅŸilerin beslenmesinde yer alabilecek en masum tatlı seçenekleridir. Zayıflama diyeti uygulayan kiÅŸiler tarafından haftada 1–2 kez tüketilebilirler.
• Kutlamalarda, bayram ziyafetlerinde, misafir ağırlamalarında kullanılabilecek en hafif tatlı seçeneklerini oluÅŸtururlar.
  
• 
  

Diyetisyen Gizem TUTAR

Taksim Alpha Tıp Merkezi

0 212 297 83 83

www.e-diyetisyen.com